Yüzölçümü: 4.817 km²
Nüfus: 756.168 (2000)
Sakarya Marmara bölgesinde önemli bir turizm merkezidir. Karadeniz sahili boyunca uzanan geniş plajları başta olmak üzere gölleri, zengin orman ve yaylaları, vadi ve kanyonları, sıcak su ve içme suyu kaynakları Sakarya'nın sahip olduğu doğal değerleridir.
İlçeler:
Adapazarı (merkez), Akyazı, Ferizli, Geyve, Hendek, Karapürçek, Karasu, Kaynarca, Kocaali, Pamukova, Sapanca, Söğütlü, Taraklı.
Coğrafya
Marmara Bölgesi'nin kuzeydoğu bölümünde yer alır. Kendi adı ile anılan ovanın güneybatı kenarında kurulmuş olup, tarihi İstanbul - Anadolu yolunun Sakarya Irmağı'nı aştığı noktada bir köprü başı ve kavşak noktası konumuna sahiptir. İl toprakları idari açıdan doğudan Düzce ve Bolu'nun; Göynük, Mudurnu, Akçakoca, güneyden Bilecik'in Gölpazarı ve Osmaneli, batıdan ise Kocaeli'nin Kandıra, Merkez ve Gölcük İlçeleri, kuzeyden ise Karadeniz'den çevrilidir.
İlin Merkezi olan Adapazarı Akova adıyla anılan düzlükte, Sakarya Havzası'nın aşağı kısmındadır. Doğudan Çam Dağı, güney ve güneydoğudan Samanlı Dağları, kuzeyden Karadeniz ile sınırlanan Sakarya İlinin Batıdan belirgin bir doğal sınırı yoktur. İlin başlıca gölleri Sapanca, Taşkısığı, Poyrazlar, Akgöl, Gökçeören ve Acarlardır. Akarsuları 159 km uzunluktaki Sakarya Nehri ile ona karışan Mudurnu Çayı ve Sapanca Gölü'nün ayağını teşkil eden Çark suyudur.
Sakarya ili doğal bitki örtüsü bakımından oldukça zengindir. Kuzey Anadolu kıyı dağlarının uzantısı olan dağlar gür ormanlarla kaplıdır.
İKLİM
Sakarya'nın iklimi hem Marmara Bölgesi iklimi hem de Karadeniz iklimi özelliklerini taşır. Kışlar bol yağışlı ve az soğuk, yazlar ise sıcak geçer.
Tarihçe
İlk yerleşik kavmi Frigler olan bölgede daha sonra sırasıyla; Bithynialılar, Kimmerler, Lidyalılar, Persler, Romalılar, Bizanslılar ve Osmanlılar hakimiyet kurmuşlardır.
Geleneksel El Sanatları
İnsanoğlunun çağlar boyunca izlediği gelişim süreci incelendiğinde, ortaya çıkan, el sanatlarının hep bir ihtiyacı karşılamak üzere üretildiği sonucuna varılır.
Anadolu topraklarında üretilen el sanatları için de bu durum geçerlidir. Anadolu insanı, yün, pamuk, tiftik, keten gibi hammaddelerden barınağını (çadırını), dolabını (çuvalını), yaygısını, bebeğini taşıyacağı malzemeyi (çarpana) dokumuştur ve dokuduğunu kesip dikerek giysisini yapmıştır. Ahşap, maden, cam, deri, toprak, kemik ve boynuz gibi maddeleri de beceriyle şekillendirip mutfak araçlarını, tarım ve hayvancılıkta kullanacağı aletleri, mobilyasını ve süslerini tasarlayıp üreterek ve ürettiğini kullanarak yaşamını sürdüre gelmiştir.
Bir ulusun kültür değerlerini en iyi yansıtan öğeler olan el sanatları, asırlar boyu toplumların sanat anlayışlarını ve yaşam tarzlarını aktarmada etkin bir rol oynamıştır. Aynı zamanda eğitim, bilim, teknik ve diğer alanlardaki gelişme düzeyi ile el sanatlarındaki gelişim düzeyi paralellik gösterir.
İnsan topluluklarının ürettikleri ürünlerin el sanatları içinde değerlendirilebilmesi için; estetik değerler taşıması, o topluluğun duygu ve düşüncelerini yansıtabilmesi, maddi karşılığı olmadan üretilmiş olması, eser halinde ortaya çıkışından sonra çevresinde bir takım gelenek ve görenekler meydana getirmiş olması gerekir.
Anadolu birçok uygarlığa beşiklik ettiği ve bu uygarlıkların kültür varlıklarını yeni bir sentez içinde sürdürerek her köşesinde yaşatmakta ve bu nedenle Anadolu el sanatlarının kökleri çok eskilere gitmektedir.
Ağaç İşleri Oymacılığı
Kaşıkcılık
Maket Tarihi Taraklı Evleri
Bastonculuk
Semercilik
Süpürgecilik
Çömlekçilik
İşlemeler
Çorap ve Eldivenler
Ne Alınır?
Taraklı yöresinde, ağaç işçiliği ve oymacılığı görülmektedir. Şimşir ağacından yapılan kaşıklar Türkiye'nin dört bir tarafına satılmaktadır.
Yöresel Yemekler
Yörede yaşayan halkın yiyecek kültürü; başta kentteki yaşam standartları ve ekonomik alanlarla yakından ilgilidir. Endüstriyel alanlarda çalışanlar -özellikle gelir düzeyi yüksek olanlar- arasında aperatif/hazır yiyeceklerin; tarımsal üretim alanlarında çalışanlarda, hamur işleri ve sebze yemeklerinin; göçer yaşam tarzında hayatlarını sürdüren topluluklarda ise, et ve hayvansal yiyeceklerin yoğun olarak tüketildiği görülmektedir. Ayrıca iklimin ve yörenin coğrafi özelliklerin de etkisiyle yöre yetişen ürün çeşitlilik göstermekte ve yiyecek kültürü de zenginleşmektedir.
Sakarya yöresi beslenme alışkanlıklarında temel belirleyici özelliklerden biri de, içinde bulunulan alt kültür gruplarının kültürel yapısıdır. Yani Sakarya mutfağı ya da yemek kültürü denildiğinde, Sakarya’da yaşayan alt kültür gruplarındaki insanların beslenmesini sağlayan yiyecekler-içecekler, bunların hazırlanması, pişirilmesi, korunması; bu işlemler için gerekli araç-gereç ve teknikler ile yemek yeme adabı ve mutfak çevresinde gelişen tüm uygulamalar ve inanışlar anlaşılmalıdır.
Ülkemizin birçok yerinde olduğu gibi, Türk Kültürü açısından Sakarya mutfağındaki zenginlik; Orta Asya’dan, Balkanlardan, Kafkaslardan taşınan ve Anadolu topraklarında buluşan ürünlerin çeşitliliği ile uzun bir tarihsel süreç boyunca birbirinden farklı birçok kültürle yaşanan etkileşim sonucunda ortaya çıkmıştır. Geliştirilen yeni tatlar, yöre mutfak kültürünün bugüne gelmesini sağlamıştır. Genel olarak tahıl, çeşitli sebze ve bir miktar etle, sulu olarak hazırlanan yemek türleri, çorbalar, zeytinyağlılar ve hamur işleri ve kendiliğinden yetişen otlarla hazırlanan yemeklerden oluşan Sakarya Mutfağı; pekmez, yoğurt, bulgur vb. gibi kendine özgü sağlıklı yiyecek türlerini de ortaya çıkarmıştır. Yörede alt kültür grupları arasında farklı lezzetleri barındıran yeme-içme biçimleri, özel gün, kutlama, ve törenlere ayrı bir anlam ya da kutsallık taşımaktadır. Sakarya mutfağı, çeşit zenginliği ve damak tadına uygunluk yönünden olduğu kadar birçok yemek ve yiyecek türü ile sağlıklı ve dengeli beslenmeye kaynaklık edebilecek örnekleri barındırmaktadır.
Yerel Etkinlikler
1. Ali Fuat Cebesoy’u Anma Töreni 10 Ocak
2. Sapanca Belediyesi Geleneksel Aşure Günü 10 Muharrem
3. Kaynarca’nın Kurtuluş Şenlikleri İle Dartılı Keşkek ve Tav. Kültür Sanat Festivali 03 Mayıs
4. Sakarya Üniversitesi Bahar Şenlikleri Mayıs’ın İlk Haftası
5. Sakarya Uluslararası Halk Oyunları Festivali 16-21 Mayıs
6. Adapazarı Tiyatro Günleri 22-29 Mayıs
7. Taraklı Geleneksel Hıdırlık Pilav Şenliği 04-06 Haziran
8. Geyve-Kiraz Festivali Haziran’ın İkinci Haftası
9. Karapürçek-Akbalık Yağlı Güreşleri 16-19 Haziran
10. Çiğdem Yaylası Şenlikleri 20 Haziran
11. Dikmen Yaylası Şenlikleri/Hendek 20 Haziran
12. Adapazarı’nın Düşman İşgalinden Kurtuluşu 21-23 Haziran
13. Fotomaraton Fotoğraf Yarışması 06-22 Haziran
14. Sapanca’nın Düşman İşgalinden Kurtuluşu 22 Haziran
15. Uluslararası Sapanca Şiir Akşamları 24-25 Haziran
16. Yeşilyurt Yaylası Şenlikleri/Hendek 27 Haziran
17. Denizcilik ve Kabotaj Bayramı/Karasu 01 Temmuz
18. Uluslararası Kültür Turizm Fındık Festivali/Karasu 09-11 Temmuz
19. Sapanca Soğucak Yayla Şenlikleri 25 Temmuz
20. Ferizli Kültür ve Sanat Festivali 24-26 Temmuz
21. Söğütlü Geleneksel Tarım-Hayvancılık ve Süt Festivali 23-25 Temmuz
22. Geleneksel Sünnet Şöleni ve Selman Dede’yi Anma Etkinlikleri 03-04 Temmuz
23. Sapanca Belediyesi Sünnet Şöleni 11 Temmuz
24. Şeyhler Köyü Hacet Bayramı 01 Ağustos
25. Sapanca-Kırkpınar Yaz Festivali Ağustos’un İlk Haftası
26. Sakarya/Kocaali Turizm Kültür ve Fındık Festivali 06-08 Ağustos
27. Adapazarı Sünnet Şöleni 13 Ağustos
28. Sakarbaba Etkinlikleri/Sakarya 17-22 Ağustos
29. Kaynarca Belediyesi Kültür ve Sanat Şöleni 21-28 Ağustos
30. Pamukova-Karakucak Güreşleri 8 Eylül
31. Pamukova Panayırı 10-12 Eylül
32. Taraklı Hayvan ve Emtia Panayırı 28-30 Eylül
33. Adapazarı Büyükşehir Belediyesi Kitap Fuarı
YAPMADAN DÖNME
Sakarya Müzesini gezmeden
Cami, kale ve köprüleri görmeden
Sapanca gölüne gitmeden
Kuzuluk Kaplıcasına uğramadan